Liberalny pisarz saudyjski napisał, że każda religia twierdzi, iż jest jedyną prawdziwą wiarą i jedyną drogą do raju, a jej wyznawcy uważają się za wybranych przez Boga i lepszych od wszystkich innych ludzi. To poczucie wyższości, twierdzi on, jest głównym źródłem konfliktu na świecie i musi zostać zlikwidowane.

Co może wydać się zaskakujące, pokonany kandydat ma z perspektywy retoryki większą swobodę manewru, jak też odgrywa ważniejszą rolę w przebiegu dramatu wieczoru wyborczego i procesie demokratycznej zmiany władz. Po stronie retoryki stosowanej przez pokonanego kandydata spoczywa bardziej odpowiedzialne zadanie w ceremonialnym rytuale demokratycznego przejęcia władzy

Każdy sierpień po roku 1980, szczególnie jego druga połowa, to czas rozrachunku z przeszłością, która wielu dzisiejszym wygranym kojarzyła się z niesprawiedliwością. Ale co to jest sprawiedliwość? Czy jest sprawiedliwość, gdy wszyscy mają po równo, czy może wtedy, kiedy mają według zasług? No i jakich?

Zapewnienie konkurencji na rynku kolejowym, skuteczniejsza ochrona praw pasażerów, precyzyjne określenie tras, na których będą świadczone usługi dotowane, wzmocnienie pozycji regulatora rynku – to główne rekomendacje najnowszego raportu UOKiK

Zapewnienie konkurencji na rynku kolejowym, skuteczniejsza ochrona praw pasażerów, precyzyjne określenie tras, na których będą świadczone usługi dotowane, wzmocnienie pozycji regulatora rynku – to główne rekomendacje najnowszego raportu Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

UOKiK analizuje rynek przewozów kolejowych od kilku lat. W ciągu sześciu lat prowadził 66 postępowań badających działania spółek należących do grupy PKP. Ponadto efektem prowadzonych analiz jest 9 decyzji w sprawie naruszenia interesów konsumentów na rynku kolejowych przewozów pasażerskich, a także kwestionujących m.in. praktyki przeciwdziałające rozwojowi konkurencji na rynku przewozów towarowych. Urząd również monitoruje pomoc publiczną udzielaną spółkom należącym do grupy PKP. 

Wynikiem prowadzonego przez Urząd od maja br. postępowania wyjaśniającego sytuację na kolei, jest raport Kierunki rozwoju konkurencji i ochrony konsumentów na rynkach przewozów kolejowych w Polsce. Prezentuje on podstawowe obszary, które wymagają zmian w celu polepszenia sytuacji w tym sektorze oraz rekomendacje Urzędu.

Zapewnienie konkurencji – zmiany własnościowe

Najważniejsza dla rozwoju konkurencji na rynku przewozów kolejowych jest jego struktura. Grupa PKP skupia zarówno zarządcę infrastruktury – PKP PLK, jak i przewoźników – m.in. PKP Cargo, PKP Intercity, co stwarza niebezpieczeństwo dyskryminowania podmiotów znajdujących się poza grupą. Dlatego sugerowane przez Urząd zmiany odnoszą się głównie do zapewnienia możliwości konkurowania pomiędzy wszystkimi przewoźnikami kolejowymi.

Umożliwi to przede wszystkim całkowite własnościowe oddzielenie zarządcy infrastruktury od przewoźników.Powstanie niezależnego podmiotu zarządzającego dostępem do torów zapobiegnie faworyzowaniu podmiotów działających w obrębie grupy PKP.  Przykładowo – stawki opłat za dostęp do infrastruktury kolejowej mogą zawierać ukryte preferencje dla niektórych przewoźników kolejowych. Konieczne jest wprowadzenie jasnych i przejrzystych zasad ustalania tych stawek oraz zapewnienie pełnej niezależności od przewoźników kolejowych ustalającemu je podmiotowi.

Wyodrębniony zarządca powinien przejąć wszystkie elementy infrastruktury zarządzane obecnie przez inne spółki z grupy PKP i pozostać w rękach państwa. W opinii autorów raportu prywatyzacja takiego podmiotu byłaby niewskazana ze względu na strategiczne znaczenie infrastruktury kolejowej dla bezpieczeństwa kraju, a także na zachowanie przez państwo możliwości pełnej kontroli równego traktowania przewoźników. Jest to konieczne również dlatego, że opłaty za dostęp do linii kolejowych należą dziś w Polsce do najwyższych w Europie. Rolą regulatora rynku – Urzędu Transportu Kolejowego - powinno być ustalanie stawek za dostęp do infrastruktury na poziomie zapewniającym rozwój konkurencji.

Bariery wejścia na rynek – obowiązek posiadania taboru

UOKiK zwraca również uwagę na bariery wejścia na rynek przewozów kolejowych.  Obecnie obowiązujące regulacje prawne wymagają od przedsiębiorców uczestniczących w przetargach na świadczenie usług kolejowych posiadanie taboru jeszcze przed decyzją o wygraniu kontraktu.  Dla potencjalnych konkurentów grupy PKP problemem mogą być przede wszystkim wysokie koszty związane z koniecznością zakupu taboru i jednocześnie obowiązek posiadania go, zanim jeszcze zostaną dopuszczeni do infrastruktury.

Zdaniem Urzędu, koncepcją wartą rozważenia w takiej sytuacji jest dofinansowanie taboru kolejowego, np. w ramach pomocy regionalnej lub skorzystanie z rozwiązania zastosowanego w Wielkiej Brytanii, gdzie bezpośrednim właścicielem taboru są specjalne spółki, a przedsiębiorcy uczestniczący w przetargach o świadczenie usług publicznych nie muszą posiadać wagonów ani lokomotyw. Warto wspomnieć, że w podobny sposób działa obecnie województwo kujawsko-pomorskie, gdzie na rynku przewozów pasażerskich działa podmiot prywatny Arriva RP.  Spółka ta zdecydowała się świadczyć usługi właśnie dzięki temu, że samorząd województwa postanowił wydzierżawić zwycięzcy przetargu 13 szynobusów.

Organizacja przewozów pasażerskich ze środków publicznych

Obecnie większość kolejowych przewozów pasażerskich w Polsce jest traktowana jako usługi publiczne tzn. takie, których świadczenie bez rekompensaty nie opłacałoby się przewoźnikowi. Brak jednak precyzyjnego oddzielenia tras, które muszą być dofinansowane od tych, które mogą być świadczone komercyjnie. Przykładowo obowiązujące przepisy sugerują, że dotowane są wszystkie połączenia międzywojewódzkie, w których nie obowiązuje rezerwacja miejsc, bez rozróżnienia tras na wymagające wsparcia i nie. Sukces komercyjnych pociągów Interregio uruchamianych przez Przewozy Regionalne, które kursują na tych samych trasach co dotowane składy PKP Intercity pod marką TLK, wskazuje, że konieczne jest wprowadzenie jasnych zasad podziału tras na komercyjne i realizowane w ramach usług publicznych.  Zdaniem UOKiK niektóre połączenia mogą być na tyle dochodowe, że mogłyby być realizowane w warunkach konkurencji bez angażowania środków publicznych. Oznacza to, że obecny sposób organizacji przewozów kolejowych ze środków publicznych może być nieefektywny.

Dlatego UOKiK postuluje w pierwszej kolejności wyznaczenie tras społecznie pożądanych, a następnie wydzielenie z nich tych, na których usługi nie mogą być realizowane w sposób komercyjny i ogłoszenie przetargów na trasy wymagające wsparcia państwa.

Rola regulatora rynku

UOKiK zwraca uwagę na słabą pozycję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego jako regulatora sektorowego na krajowym rynku przewozów kolejowych. Wąski zakres kompetencji i podporządkowanie Ministrowi Infrastruktury czynią z niego wykonawcę polityki tworzonej przez tego ostatniego, a nie samodzielny organ kreujący i realizujący własne cele. Zdaniem UOKiK Urzędowi Transportu Kolejowego powinna przypaść główna rola w procesie organizowania transportu kolejowego – począwszy od opracowywania wytycznych dotyczących budowania planów transportowych aż po ich egzekwowanie. Wobec zarządcy infrastruktury, regulator powinien dysponować środkami wymuszającymi równe traktowanie wszystkich przewoźników.

Skuteczniejsza ochrona pasażerów

Właściwa organizacja rynku kolejowego, w tym pożądana konkurencja znacząco poprawi sytuację pasażerów. Niska jakość świadczonych obecnie usług jest głównie spowodowana złym stanem infrastruktury. UOKiK postuluje działania zapewniające pasażerom skuteczniejsze egzekwowanie praw im przysługujących. Ponadto popiera działania mające rozwiązać kluczowe problemy –  integrację taryf i rozkładów jazdy różnych przewoźników, a także zmiany przepisów, które zwiększą prawa pasażera w sytuacji opóźnienia lub odwołania pociągu. Niezwykle istotne jest również stosowanie przepisów prawa unijnego, które kładą szczególny nacisk na uprawnienia osób niepełnosprawnych w transporcie kolejowym.

W związku z publikacją raportu UOKiK zaprasza 3 września na debatę dotyczącą sytuacji na kolei. Ilość miejsc jest ograniczona. Osoby chętne do udziału prosimy o zgłaszanie się mailem w terminie do 1 września, na adres: katarzyna.bereza@uokik.gov.pl lub telefonicznie 22 55 60 220.

Dodatkowe informacje dla mediów:
Małgorzata Cieloch, Rzecznik prasowy UOKiK
Departament Współpracy z Zagranicą i Komunikacji Społecznej
Pl. Powstańców Warszawy 1, 00-950 Warszawa
Tel. (22) 827 28 92, 55 60 106, 55 60 430
Fax (22) 826 11 86
E-mail: malgorzata.cieloch@uokik.gov.pl

Internet przyczynia się do zmiany intensywności życia politycznego w wielu krajach. Cyberprzestrzeń jest forum, które stanowi śmiałe wyzwanie dla państwa ze strony społeczeństwa obywatelskiego. W niektórych krajach jest miejscem dyskusji między zwolennikami państwa świeckiego i islamizmem, w innych - pozostaje forum dyskusji politycznych na niemal każdy temat.

Niedawny atak na moją rodzinę, w którym mój ojciec stracił jedno oko, był kolejną próbą zastraszenia nas. Dla żadnego inteligentnego obserwatora sytuacji w Nigerii ten incydent nie był niespodzianką. Nigeria została bowiem praktycznie rzecz biorąc przejęta przez zbirów, oszustów, porywaczy i bandytów.

W sprawnie działającym ustroju demokratycznym wybory można uznać jedynie za punkt wyjścia do budowania stabilnych rządów, których zadaniem jest ochrona praw mniejszości, gwarancja wolności słowa, szacunek dla praworządności i aktywne promowanie silnego społeczeństwa obywatelskiego.

Nowy artykuł w "Nature" o rozmnażaniu ptaków kończy się tym prowokacyjnym cytatem z książki O naturze ludzkiej E.O. Wilsona: "seks jest w ewolucji siłą antyspołeczną". Co to znaczy? W wypadku wspólnego wychowywania piskląt, przedmiotu badania Charlie Cornwallisa i in., znaczy to, że kooperacja między rodzicami i ich potomstwem jest zagrożona, jeśli rodzice uprawiają za dużo seksu.